А ці баяліся вы калі-небудзь цёмнай вады? Вось стаіш на беразе — ціха, толькі лёгкая хваля калышыцца… І раптам здаецца, што нехта глядзіць на цябе з глыбіні. Адчувалі такое?

Нашы продкі верылі, што ў вадзе жыве Вадзянік — злы і небяспечны дух. Казалі, што ён зялёнага колеру, з доўгімі спутанымі валасамі, а яго вочы гараць, нібы вуголле з печы. Уявіце сабе: цёмная рака, туман над вадой, і з-пад паверхні на вас глядзяць агністыя вочы… Страшна?

А вы заўважалі, як вада можа раптам закруціцца варонкай, нібыта кагосьці цягне ўніз? Людзі казалі: гэта Вадзянік шукае сабе здабычу. Асабліва, гаварылі, ён паляваў на маладых дзяўчат і дзяцей. Дзяўчат нібыта ператвараў у русалак — сваіх вечных палонніц. Ці не таму старэйшыя заўсёды папярэджвалі: «Не хадзі адзін да ракі»?

Кажуць, што на тым месцы, дзе цяпер стаіць раенны цэнтр культуры, калісьці быў млын. А побач цякла невялікая рачулка. Ці можаце вы ўявіць, як шумелі колы млына, як цякла вада, і ў гэтай глыбіні жыў Вадзянік? Старажылы распавядалі, што ён часам падплываў блізка да берага. Нібыта высоўваўся з вады, выскокваў каго б схапіць… Але як толькі чуў людскія галасы — імгненна ныраў. І людзі чулі толькі ўсплёск ды дзікі рогат, што разносіўся над ракой.

А ці чулі вы гісторыі пра тых, хто ўтапіўся ў той рачулцы? Старажылы ўспаміналі нямала такіх выпадкаў. Бацькі загінуўшых пракліналі Вадзяніка, прасілі, каб ён знік. І з часам рачулка абмялела, а пасля і зусім прапала. Як думаеце, супадзенне гэта ці сіла людскога слова?

І вось скажыце: куды мог падзецца Вадзянік? Згінуў разам з вадой? Ці, можа, перабраўся ў іншую раку, у іншае возера, дзе і сёння хаваецца на дне? Калі вы бываеце каля глыбокай вады, ці не ўслухоўваецеся ў яе шум? Ці не здаецца вам, што ўсплёск бывае не зусім выпадковы?

Можа, гэтыя легенды — толькі казкі. А можа, яны проста вучаць нас быць асцярожнымі, паважаць ваду і не выпрабоўваць яе глыбіню без патрэбы. Дык як вы думаеце — гэта толькі народная фантазія… ці ў кожнай рацэ ёсць свая таямніца?