Прывітанне, дарагі чытач!

Сёння Прысажанка запрашае вас у асаблівае падарожжа — туды, дзе ўжо не чуваць галасоў, але яшчэ жыве памяць. У мінулае Слаўгарадчыны, калі вёсак было значна больш, калі жыццё кіпела ў кожнай хаце, калі раніца пачыналася з працы, а вечар — з цёплых размоў на лаўках.

Сёння многіх з гэтых вёсак ужо няма. Адны зніклі паступова, іншыя — раптоўна, пакінуўшы пасля сябе толькі пустыя сцежкі і падмуркі хат. Асаблівы след у лёсе гэтых мясцін пакінула Чарнобыльская аварыя  — яна вымусіла людзей пакінуць родныя дамы, зямлю, дзе жылі іх бацькі і дзяды. Але памяць пра гэтыя вёскі — жыве.

І Прысажанка прапануе вам разам прайсціся па гэтых мясцінах — хоць бы словам…

Агеева — маленькі пасёлак каля ціхай ракі

Пасёлак Агеева знаходзіўся ў былым Старынкаўскім сельскім Савеце. Побач несла свае воды невялікая рака Галуба — прыток Сожа. Заснаваны ён быў у 1920 годзе. Нягледзячы на сціплыя памеры, пасёлак быў жывым кутком. Адна прамая вуліца аб’ядноўвала некалькі драўляных хат, каля якіх стаялі гумны, лазні і студні. Жыхары займаліся сельскай гаспадаркай, трымалі жывёлу, апрацоўвалі зямлю. Тут усё было проста, але па-сапраўднаму — з ранняй працай, вячэрнімі размовамі на лаўках і суседскай падтрымкай. Сёння пра Агеева нагадвае толькі назва ў архіўных дакументах.

Барсукоўка — вёска, дзе вучыліся чытаць

Барсукоўка вядома з 1857 года. У той час тут было 25 двароў, а жыццё ішло павольна, але ўпэўнена. У вёсцы працаваў хлебазапасны магазін, які быў вельмі важным для сялян: у цяжкія гады ён дапамагаў перажыць неўраджай. У 1929 годзе ў Барсукоўцы адкрылася школа па ліквідацыі непісьменнасці. Для невялікай вёскі гэта была сапраўдная падзея. Дарослыя пасля цяжкага працоўнага дня ішлі вучыцца чытаць і пісаць. Гэта быў час, калі нават у маленькіх вёсках людзі разумелі: адукацыя адкрывае новыя магчымасці.

Бахань — сэрца вялікай вясковай акругі

Асобнае месца ў гісторыі займае Бахань. Гэта была не проста вёска, а сапраўдны цэнтр жыцця. Заснаваная ў 1924 годзе, яна стала цэнтрам сельсавета і калгаса імя Суворава.

Тут працавалі: жывёлагадоўчы комплекс; майстэрня; лесапільня; аптэка; школа; інтэрнат; магазін; аддзяленне сувязі;  ашчадбанк.

Для многіх суседніх вёсак Бахань была месцам, куды ехалі па дапамогу, навіны і пакупкі. Тут будаваліся адна- і двухпавярховыя дамы, працаваў клуб, дзе збіралася моладзь. Вёска жыла насычаным жыццём і доўгі час заставалася сапраўдным цэнтрам наваколля.

Дабранка — вёска над Сожам

Добранка раскінулася на беразе Сожа. У розныя часы яна насіла іншыя назвы — Хрыстафораўка, Добрае, Судзілаўка. Гэта была адна з тых вёсак, дзе рака вызначала жыццё людзей.

Жыхары лавілі рыбу, касілі лугі, трымалі гаспадарку. У 1990 годзе тут было каля 80 гаспадарак. Працаваў клуб з кінаўстаноўкай, магазін, ферма. Для дзяцей вёска была цэлым светам — з пясчанымі дарогамі, садамі і водарам свежага хлеба.

Сёння ад былой Добранкі засталіся толькі ўспаміны і месца, дзе калісьці біліся чалавечыя сэрцы.

Добры Дуб — вёска з душой

Назва гэтай вёскі сама гаворыць пра яе характар. Добры Дуб быў утульнай вёскай у Баханскім сельсавеце. Тут было 79 гаспадарак, працавалі школа, бібліятэка, клуб, магазін.

У такіх вёсках жыццё трымалася на простых рэчах: на працы, на павазе да зямлі і на добрасуседстве. Людзі жылі сціпла, але дружна. І кожны ведаў: калі ў хаце суседа бяда — дапамогуць усе.

Боркі — вёска з рамеснай гісторыяй

Яшчэ ў 1880 годзе тут дзейнічала дзягцярня — важная справа для таго часу. У канцы ХХ стагоддзя ў вёсцы было каля 16 гаспадарак, працавала ферма, магазін. Невялікая, але працавітая — такой запомнілася гэтая вёска.

Дальні — цішыня на ўскрайку

Невялікі пасёлак у Свенскім сельсавеце, дзе ў 1990 годзе было ўсяго тры гаспадаркі. Тут жыццё ішло павольна, без мітусні. Людзі жылі ў гармоніі з прыродай, сярод лясоў і ракі Бычанкі.

Дубраўка — сярод палёў і працы

Вёска ў складзе калгаса імя Куйбышава. Тут працавалі фермы, клуб, магазін. Две паралельныя вуліцы, шчыльна забудаваныя дамамі, — сведкі таго, што жыццё тут калісьці кіпела.

Жаролы — працоўная вёска

Яшчэ адна вёска, дзе галоўнай справай была праца на зямлі. Вытворчая брыгада, ферма — усё круцілася вакол сельскай гаспадаркі.

Забалацце — каля ракі Крупкі

20 гаспадарак, ферма, магазін. Вёска жыла сваім размеркаваным рытмам. Крывалінейная вуліца, дамы, якія стаялі блізка адзін да аднаго, — усё гэта стварала асаблівую атмасферу ўтульнасці.

Запалянне — памяць пра героя

Гэта вёска захоўвае асаблівую гісторыю. Тут пахаваны капітан У.В. Шаблоўскі — адзін з абаронцаў Брэсцкай крэпасці. Нягледзячы на невялікую колькасць гаспадарак, гэтае месца стала часткай вялікай гісторыі.

Казакоўка — звычайнае жыццё вёскі

28 гаспадарак, ферма, магазін — усё, што трэба для жыцця. Тут людзі працавалі, гадавалі дзяцей і верылі ў будучыню.

Кашалёў — ціхая вёска

Усяго 21 гаспадарка. Адна вуліца, дамы па абодва бакі — простая, але ўтульная планіроўка, у якой прайшло не адно жыццё.

Кліны — дарога праз вёску

Крывалінейная вуліца, ферма, магазін. Тут жыццё ішло сваім ходам, як і ў сотнях іншых беларускіх вёсак.

Красны Акцябр — працоўныя будні

23 гаспадаркі, паляводчая брыгада. Людзі жылі працай, і гэтая праца карміла іх сем’і.

Кулікоўка-1 — сапраўдны цэнтр жыцця

Гэта была адна з найбольш развітых вёсак. Школа, дзіцячы сад, бібліятэка, клуб, фермы, майстэрні, нават тэлефонная станцыя і аддзяленне банка — усё гэта сведчыць: жыццё тут было насычаным і арганізаваным.

Кулікоўка-2 — вёска побач

87 гаспадарак, школа, клуб, бібліятэка. Разам з першай Кулікоўкай яна складала важны вузел жыцця ў гэтай мясцовасці.

Кульшычы — вялікая і жывая

147 гаспадарак — гэта ўжо сапраўдная вялікая вёска. Тут працавала школа, дзіцячы сад, бібліятэка, лазня, ветэрынарны ўчастак. Гэта быў самадастатковы свет.

Курганне — невялікая, але родная

Крывалінейная вуліца і дамы ўздоўж яе. Тут кожны ведаў адзін аднаго.

Ліпнік — некалькі хат сярод цішыні

Усяго чатыры гаспадаркі. Такія пасёлкі жылі ціха, але шчыра.

Людкоў — з гісторыяй назвы

Раней называўся Перадзел. Усяго 13 гаспадарак, але і тут працавала ферма.

Пчэльня — працоўны рытм

19 гаспадарак, ферма, магазін. Жыццё ішло па звыклым вясковым рытме.

Рабінаўка — вялікая вёска

121 двор — значная колькасць. Школа, клуб, фельчарскі пункт — усё гэта сведчыць пра актыўнае жыццё.

Сасновіца — маленькі пасёлак

Усяго сем гаспадарак. Ціхі куток сярод прыроды.

Селішча — адна вуліца жыцця

Дамы стаялі з аднаго боку вуліцы. Простая, але зразумелая планіроўка.

Серкаўка — амаль зніклая

У 1990 годзе — толькі адна гаспадарка. Гэта ўжо быў канец жыцця вёскі.

Смалігаў — кароткая вуліца

Сем гаспадарак, драўляныя дамы. Усё сціпла, але па-свойму цёпла.

Станкі — вёска працаўнікоў

12 гаспадарак, прамалінейная вуліца. Жыццё тут ішло ў рытме працы.

Старынка — цэнтр жыцця

Адна з самых значных вёсак. Школа, бальніца, клуб, магазіны, майстэрні — сапраўдны цэнтр. Тут кіпела жыццё, і менавіта сюды цягнуліся людзі з навакольных вёсак.

Тросліўка — дзве вуліцы лёсу

Навінка і Васход — дзве паралельныя вуліцы, на якіх жылі людзі, працавалі, будавалі будучыню.

Труд — адна гаспадарка

Сімвалічная назва і амаль поўнае знікненне. Але і тут калісьці было жыццё.

Ціш — цішыня назвы і лёсу

Усяго дзве гаспадаркі. І сапраўды — цішыня.

Чырвоная Слабада — вёска над ракой

69 гаспадарак, школа, ферма. Вёска жыла, пакуль не стала часткай гісторыі.

…Сёння гэтых вёсак ужо няма. Але яны ёсць у нашай памяці. У кожнай — свае лёсы, свае гісторыі, свае карані.

І пакуль мы пра іх гаворым — яны жывуць.

А жыццё працягваецца. У тых вёсках, што засталіся, па-ранейшаму гучаць галасы, працуюць людзі, растуць дзеці. І, магчыма, менавіта там нараджаецца новая гісторыя Слаўгарадчыны.

З вамі была Прысажанка.